Okulların açılması ve havaların soğumasıyla birlikte çocukların hastalık sıklığı da artar. Kalabalık sınıflar, kapalı ortamlar ve mevsim geçişleri, ebeveynlerin aklına aynı soruyu getirir. Çocuğun bağışıklığını desteklemek için mutfakta neler yapılır? Bu sorunun tek bir sihirli cevabı yoktur. Bağışıklık sistemi, düzenli uyku, aşı takvimine uyum, hareket ve en önemlisi dengeli bir beslenmeyle desteklenir. Mutfakta hazırlanan doğal karışımlar ise bu dengeli beslenmenin lezzetli ve çocukların severek tükettiği bir parçası olur.

Bağışıklığı Destekleyen Besin Öğeleri

Bağışıklık sisteminin düzgün çalışması için vücudun birçok vitamin ve minerale ihtiyacı vardır. C vitamini, A vitamini, D vitamini, çinko, demir ve protein bunların başında gelir. Bağırsak sağlığı da bağışıklıkla yakından ilişkilidir. Yoğurt ve kefir gibi fermente süt ürünlerinde bulunan yararlı bakteriler, bağırsak florasını destekler.

Bu besin öğelerinin tek bir yiyecekten değil, çeşitli besinlerden alınması önerilir. Aşağıdaki beş karışım, farklı besin gruplarını bir araya getirerek çocukların gün içinde bu ihtiyaçlarını karşılamasına yardım eder. Hiçbiri ilaç değildir ve hastalık tedavisinin yerini tutmaz. Ancak düzenli ve çeşitli bir beslenme düzeninin parçası olduklarında çocuğun genel sağlığına katkı verir.

Yoğurtlu ve Meyveli Probiyotik Karışım

Yoğurt ya da kefir, muz ve mevsim meyveleriyle hazırlanan bu karışım, kahvaltıda ya da okul dönüşünde tüketilen besleyici bir içecektir. Yoğurt ve kefir, protein ve kalsiyumun yanında bağırsak florasını destekleyen yararlı bakteriler içerir. Çilek, kivi ve portakal gibi meyveler ise C vitamini bakımından zengindir.

Bir su bardağı yoğurt ya da kefir, bir olgun muz ve bir avuç çilek bir smoothie blender içinde pürüzsüz bir kıvama gelene kadar çekilir. Muzun doğal tatlılığı genellikle yeterli olur. Bir yaşından büyük çocuklarda tatlandırmak için bir çay kaşığı bal eklenir.

Meyvelerin bütün halde blenderdan geçirilmesi, lifin içecekte kalmasını sağlar. Bu yüzden smoothie, süzülmüş meyve suyuna göre daha tok tutan ve daha dengeli bir seçenektir.

Taze Sıkılmış Portakal ve Havuç Karışımı

Portakal C vitamini, havuç ise vücutta A vitaminine dönüşen beta karoten bakımından zengindir. A vitamini, solunum yolları ve bağırsaktaki koruyucu dokuların sağlığı için önemlidir. İki meyvenin karışımı, kış aylarında çocukların severek içtiği tatlı ve canlı renkli bir içecek ortaya çıkarır.

Portakallar bir narenciye sıkacağı ile sıkılır. Havuç ince rendelenir ve portakal suyuyla birlikte blenderdan geçirilir ya da havucun suyu ayrıca çıkarılıp portakal suyuna eklenir. İçecek, vitamin kaybını azaltmak için hazırlandıktan hemen sonra tüketilir.

Meyve suyu konusunda ölçülü olmak gerekir. Amerikan Pediatri Akademisi, bir yaşından küçük bebeklere meyve suyu verilmemesini, bir ile üç yaş arasındaki çocuklarda ise günde küçük bir bardağı geçmemesini önerir. Meyve suyu doğal da olsa yoğun şeker içerir. Bu yüzden içecek öğün arasında küçük bir porsiyon olarak sunulur, meyvenin kendisi ise günün diğer saatlerinde bütün halde yenir.

Kuruyemiş ve Kuru Meyve Karışımı

Ceviz, badem, fındık ve kabak çekirdeği, çinko, E vitamini ve sağlıklı yağlar içerir. Çinko, bağışıklık hücrelerinin gelişimi ve işlevi için gerekli bir mineraldir. Kuru kayısı, kuru üzüm ve dut ise demir ve lif bakımından zengindir.

Çiğ ve tuzsuz kuruyemişler kuru meyvelerle eşit oranda karıştırılır. Karışım, ağzı sıkı kapanan cam bir kavanoz içinde serin ve kuru bir yerde saklanır. Kapalı kavanoz, kuruyemişlerin nem çekip yumuşamasını ve kokusunun değişmesini geciktirir. Okul çantasına küçük bir kap içinde konan bir avuç karışım, paketli atıştırmalıklara iyi bir alternatif oluşturur.

Bu karışımda güvenliğe özellikle dikkat edilir. Bütün kuruyemişler küçük çocuklarda boğulma riski taşır. Dört yaşından küçük çocuklara kuruyemiş bütün halde verilmez, öğütülerek ya da ince ezilerek yoğurda ya da yulafa karıştırılır. Ailede kuruyemiş alerjisi öyküsü bulunan çocuklarda ise bu besinler doktora danışılarak verilir.

Sebzeli Kırmızı Mercimek Çorbası

Kırmızı mercimek, bitkisel protein, demir ve çinko kaynağıdır. Havuç ve kabakla birlikte pişirildiğinde A vitamini ve lif de çorbaya katılır. Sıcak bir kase çorba, soğuk kış günlerinde çocukların en kolay tükettiği besleyici öğünlerden biridir.

Bir su bardağı kırmızı mercimek yıkanır. Bir soğan, bir havuç ve bir kabak küçük doğranır ve bir yemek kaşığı tereyağında hafifçe kavrulur. Mercimek ve beş su bardağı su eklenir. Çorba, kalın tabanlı bir tencere içinde mercimek tamamen dağılana kadar kısık ateşte pişirilir. Pişen çorba blenderdan geçirilir. Servis öncesinde birkaç damla limon suyu eklenir. Limondaki C vitamini, mercimekteki bitkisel demirin vücutta daha iyi emilmesine yardım eder.

Küçük çocuklar için çorbaya az tuz eklenir. Tat, tuz yerine kimyon, nane ya da biraz tereyağıyla zenginleştirilir.

Tahin ve Pekmez Karışımı

Tahin ve pekmez, Türk mutfağının kuşaktan kuşağa aktarılan klasik kahvaltılıklarındandır. Tahin, susamdan elde edildiği için kalsiyum, çinko ve sağlıklı yağlar içerir. Üzüm ya da dut pekmezi ise doğal şeker ve bir miktar demir sağlar. İki malzeme birlikte hem enerji veren hem de besleyici bir karışım oluşturur.

İki yemek kaşığı tahin ile bir yemek kaşığı pekmez bir kasede karıştırılır. Karışım, tam buğday ekmeğine sürülür ya da yanında meyveyle sunulur. Sabah kahvaltısında, uyumlu bir kahvaltı takımı üzerinde peynir, yumurta ve taze sebzelerle birlikte yer aldığında dengeli bir sofra kurulur.

Pekmez şeker içeriği yüksek bir besin olduğu için miktarı ölçülü tutulur. Susam, çocuklarda alerji yapabilen besinler arasında yer alır. Tahinle ilk kez tanışan çocuklarda küçük bir miktarla başlamak ve olası bir tepkiyi gözlemlemek önerilir.

Karışımları Hazırlarken Dikkat Edilen Noktalar

Bal, bir yaşından küçük bebeklere hiçbir şekilde verilmez. Bal, bebeklerde botulizm adı verilen ciddi bir hastalığa yol açabilen bakteri sporları taşıyabilir. Bu kural, karışımların içine eklenen az miktardaki bal için de geçerlidir.

Her yeni besin, çocuğa tek tek ve küçük miktarlarla tanıtılır. Döküntü, kaşıntı, kusma ya da nefes darlığı gibi belirtiler görüldüğünde besin hemen kesilir ve doktora başvurulur.

Bitki çayları, takviyeler ve vitamin şurupları ise ancak çocuk doktorunun önerisiyle kullanılır. Doğal görünen her ürün çocuklar için güvenli değildir ve bazıları yaşa göre farklı etkiler gösterir.